Park Narodowy Bory Tucholskie – jeziora lobeliowe, szlaki i bilety

TL;DR: Park Narodowy „Bory Tucholskie” to jeden z najmniejszych parków narodowych w Polsce (ok. 46 km²), położony w południowo-zachodniej części woj. pomorskiego. Chroni sosnowe lasy, torfowiska i krystalicznie czyste jeziora lobeliowe. Wstęp jest płatny – bilet normalny kosztuje 6 zł, ulgowy 3 zł – a park zwiedza się wyłącznie pieszo lub rowerem po wyznaczonych szlakach, od świtu do zmierzchu.

Co warto zobaczyć w Parku Narodowym Bory Tucholskie?

Park powstał 1 lipca 1996 roku i stanowi rdzeń Rezerwatu Biosfery „Bory Tucholskie”, który UNESCO wyznaczyło w 2010 roku. Krajobraz ukształtował lodowiec: są tu piaszczyste wydmy, torfowiska oraz długie, wąskie jeziora połączone strumieniami.

Największą wizytówką są jeziora lobeliowe o niemal krystalicznie czystej wodzie – nazwę wzięły od lobelii jeziornej, rzadkiej rośliny wodnej. Najbardziej znane to Gacno Wielkie i Gacno Małe.

Warto zobaczyć też jezioro Kacze Oko z drewnianą kładką wśród roślinności torfowiskowej oraz jezioro Błotko, w którym rosną rośliny mięsożerne. W Bachorzu stoi dąb szypułkowy „Bartuś” – najstarsze drzewo w granicach parku, liczące ok. 600 lat. Symbolem parku jest głuszec.

Bachorze to także dawna osada szlachecka z zachowanymi zabudowaniami – dobry punkt startowy wielu tras.

Ile kosztuje wstęp do parku?

Wstęp do Parku Narodowego „Bory Tucholskie” jest płatny. Opłata dotyczy jednorazowego wejścia na teren parku. Informacje o miejscach zakupu biletów i zwolnieniach znajdziesz na oficjalnej stronie parku (zakładki „Informacje o biletach” i „Wstęp do parku”).

Jakie zasady obowiązują na terenie parku?

Park można zwiedzać od świtu do zmierzchu. Dozwolone są wyłącznie wędrówki piesze i jazda rowerem – i tylko po oznakowanych szlakach oraz ścieżkach dydaktycznych.

Na terenie parku nie ma pól biwakowych ani miejsc noclegowych, a przebywanie w nocy jest zakazane, także na parkingach. Obowiązuje zakaz wstępu z psami; wyjątkiem jest droga „pilska” (Bachorze–Owink) oraz cumowisko łodzi wędkarskich w Bachorzu, gdzie pies musi być na smyczy. Przed wyjazdem sprawdź komunikat turystyczny parku – bywają czasowe zamknięcia terenów leśnych.

Jakie szlaki wybrać?

W parku wyznaczono 5 szlaków pieszych (łącznie 45,6 km), 3 rowerowe (25,5 km), 1 konny (5,4 km) oraz 4 ścieżki dydaktyczne (łącznie 18 km). Na pierwszą wizytę najlepsze są ścieżki edukacyjne:

• Niebieski szlak „Piła Młyn” (ok. 6 km) – start w Bachorzu; prowadzi m.in. do jezior Kacze Oko, Płęsno, Skrzynka i Charzykowskie oraz do Krzyża Napoleońskiego.
• Zielony szlak „Wokół jeziora lobeliowego Wielkie Gacno” (ok. 6,5 km) – najdłuższa ścieżka, start przy leśniczówce w Bachorzu; pokazuje rośliny wydmowe i lobelię jeziorną.
• Czerwony szlak „Łąki Józefowskie” (ok. 5,3 km) – ok. 2 km na północ od wsi Klosnowo; prowadzi nad jezioro Ostrowite, największe i najgłębsze w parku.
• Botaniczna Ścieżka Dydaktyczna – krótka i łatwa, start przy wejściu do parku w Charzykowach; kończy się w Ogrodzie Zmysłów.

Co zobaczyć w Centrum Edukacji Przyrodniczej?

Centrum mieści się w Chocińskim Młynie w Swornegaciach (Chociński Młyn 5, 89-608 Swornegacie). Wstęp jest bezpłatny, a obiekt ma udogodnienia dla osób na wózkach. Centrum jest czynne od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30, Zagroda Pokazowa Zwierząt – od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–15:00, a ścieżka botaniczna – codziennie 8:00–19:00. To dobry plan awaryjny na deszczowy dzień, choć w weekend Centrum jest zamknięte.

Jak dojechać?

Siedziba parku znajduje się w Charzykowach (ul. Długa 33, 89-606 Charzykowy) w powiecie chojnickim, a Centrum Edukacji w Swornegaciach. Do wejść i parkingów dojedziesz samochodem – listę wejść i miejsc postoju publikuje park na swojej stronie. W okolicy warto zobaczyć też Kaszubski Dom Rękodzieła Ludowego i kościół św. Barbary w Swornegaciach oraz rezerwat Jezioro Małe Łowne.

Informacje praktyczne w skrócie

Więcej o polskiej przyrodzie znajdziesz w zestawieniu Parki narodowe w Polsce oraz w kategoriach Obszary chronione i rezerwaty, Jeziora i nadbrzeża i Szlaki rowerowe. Po innych atrakcjach regionu sprawdź Pomorskie, a nad morzem odwiedź Słowiński Park Narodowy.